Wat is marktkapitalisatie?

Marktkapitalisatie, vaak afgekort tot marktkap of in het Engels market cap, is een eenvoudige maar belangrijke maatstaf: het is de totale beurswaarde van een bedrijf. In dit artikel leggen we feitelijk uit hoe je marktkapitalisatie berekent, welke categorieën er zijn en waarom dit getal vaak terugkomt als je naar AI-aandelen kijkt.

Hoe bereken je marktkapitalisatie?

De berekening is recht-toe-recht-aan:

Marktkapitalisatie = actuele koers per aandeel x het aantal uitstaande aandelen

Noteert een bedrijf bijvoorbeeld op 100 euro per aandeel en zijn er 1 miljard aandelen uitstaan, dan is de marktkapitalisatie 100 miljard euro (illustratief rekenvoorbeeld). De marktkapitalisatie geeft dus aan wat de markt het hele bedrijf op dat moment waard vindt, niet alleen één aandeel.

Belangrijk: een hoge koers per aandeel betekent niet automatisch een groot bedrijf. Een bedrijf met een koers van 20 euro en heel veel aandelen kan groter zijn dan een bedrijf met een koers van 500 euro en weinig aandelen. Het gaat om het totaal.

Mega, large, mid en small cap

Bedrijven worden vaak ingedeeld naar omvang. De grenzen zijn niet wettelijk vastgelegd en verschillen per bron, maar de gangbare indeling (orde van grootte, in dollars) ziet er ongeveer zo uit:

• Megacap: de allergrootste bedrijven, doorgaans honderden miljarden tot meer dan een biljoen waard. Veel toonaangevende AI-bedrijven vallen in deze categorie.
• Largecap: grote, gevestigde bedrijven, grofweg vanaf zo'n 10 miljard.
• Midcap: middelgrote bedrijven, ruwweg tussen 2 en 10 miljard.
• Smallcap: kleinere bedrijven, grofweg onder de 2 miljard.

Grotere bedrijven zijn doorgaans wat stabieler en beter verhandelbaar, terwijl kleinere bedrijven sneller kunnen groeien maar ook sterker kunnen schommelen. Dat is een algemene tendens, geen garantie.

Waarom telt marktkapitalisatie mee bij AI-aandelen?

Bij AI-beleggen komt marktkapitalisatie om twee redenen vaak terug.

Ten eerste bepaalt de omvang van een bedrijf grotendeels hoe het in een index en daarmee in een AI-ETF weegt. Veel indices zijn marktkapitalisatie-gewogen: grotere bedrijven krijgen een groter aandeel in het fonds. Daardoor kunnen enkele megabedrijven een AI-ETF domineren, ook al staan er tientallen namen in. Dat raakt direct aan spreiding en risico.

Ten tweede helpt marktkapitalisatie om bedrijven in de juiste context te plaatsen. Een chipmaker van honderden miljarden en een gespecialiseerde toeleverancier van enkele miljarden spelen in een ander deel van de markt, met andere risico- en groeikenmerken.

Voorbeelden uit de chipsector

De chipsector laat goed zien hoe marktkapitalisatie uiteenloopt. Aan de bovenkant staan megacaps als NVIDIA, wiens GPU's centraal staan in veel AI-systemen, en TSMC, de foundry die chips voor talloze ontwerpers produceert. Ook Broadcom en ASML, de Nederlandse maker van lithografiemachines, behoren tot de zeer grote namen.

Daaronder zitten bedrijven die nog steeds groot zijn maar kleiner dan de absolute top, zoals AMD en geheugenmaker Micron. En aan de toeleverkant vind je gespecialiseerde Nederlandse bedrijven als ASMI en BESI, die in hun niche groot zijn maar een kleinere totale beurswaarde hebben dan de megacaps. Hoe deze bedrijven in de keten passen, lees je in De chipsector uitgelegd en De AI-waardeketen uitgelegd.

Veelgestelde vragen

Is marktkapitalisatie hetzelfde als de waarde van een bedrijf?

Niet helemaal. Marktkapitalisatie is de beurswaarde van het eigen vermogen. Een bredere maatstaf, de ondernemingswaarde, houdt ook rekening met schulden en kasreserves. Voor een snelle indruk van de omvang volstaat de marktkapitalisatie meestal wel.

Zegt een grote marktkapitalisatie iets over de kwaliteit?

Niet rechtstreeks. Het zegt iets over de omvang en hoe de markt het bedrijf waardeert, niet of het aandeel duur of goedkoop is. Een groot bedrijf kan alsnog hoog gewaardeerd of kwetsbaar zijn.

Waarom domineren grote bedrijven veel AI-ETF's?

Omdat veel indices marktkapitalisatie-gewogen zijn: grotere bedrijven krijgen een groter gewicht. Daardoor leunt een AI-ETF vaak zwaar op een paar megacaps.

Beleggen kent risico's; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Doe altijd je eigen onderzoek.