Wat is een ETF?

ETF staat voor Exchange Traded Fund, in het Nederlands een beursverhandeld fonds. In de praktijk is een ETF meestal een indexfonds: het volgt een mandje van aandelen (of andere beleggingen) en je koopt en verkoopt het als één enkel aandeel op de beurs. In dit artikel leggen we feitelijk uit hoe een ETF werkt en waarom dit type product vaak terugkomt als je in een thema als kunstmatige intelligentie wilt beleggen.

Een mandje in één transactie

Stel je wilt blootstelling aan AI-bedrijven. Je zou losse aandelen kunnen kopen van bijvoorbeeld NVIDIA, ASML en Microsoft. Dat zijn meerdere transacties, meerdere keuzes en meerdere risico's. Met een AI-ETF koop je in plaats daarvan één product dat tientallen van zulke bedrijven tegelijk bevat. De ETF-aanbieder houdt de onderliggende aandelen aan; jij bezit een stukje van dat geheel.

De meeste ETF's zijn passief: ze proberen niet de markt te verslaan, maar volgen zo nauwkeurig mogelijk een vooraf vastgestelde index. Welke index een ETF volgt, bepaalt grotendeels wat erin zit. Hoe je AI-ETF's op index, kosten en spreiding kunt vergelijken, lees je in Beste AI-ETF's vergeleken.

Hoe wordt een ETF verhandeld?

Een ETF noteert op een beurs en kun je gedurende de handelsdag kopen en verkopen tegen een actuele koers, net als een gewoon aandeel. Dat is een verschil met een klassiek beleggingsfonds, dat doorgaans maar één keer per dag tegen een vaste koers (de intrinsieke waarde) wordt afgerekend.

Speciale handelspartijen, de zogeheten authorised participants, zorgen ervoor dat de beurskoers van de ETF dicht bij de waarde van de onderliggende beleggingen blijft. Zij kunnen ETF-stukken aanmaken of terugnemen, waardoor verschillen tussen koers en onderliggende waarde meestal klein blijven.

ETF versus losse aandelen versus beleggingsfonds

• Losse aandelen: je kiest zelf individuele bedrijven. Meer controle, maar ook meer concentratierisico en meer werk.
• ETF: spreiding over veel bedrijven in één product, doorgaans tegen lage kosten en met handel gedurende de hele dag.
• Klassiek (actief) beleggingsfonds: een fondsbeheerder maakt actieve keuzes en probeert een index te verslaan. Dat gaat vaak gepaard met hogere kosten en handel tegen één dagkoers.

Welke vorm past, hangt af van je doelen, kennis en hoeveel tijd je wilt besteden. Een algemene kennismaking met deze keuzes vind je in Beleggen in kunstmatige intelligentie.

Fysieke en synthetische ETF's

Er zijn twee hoofdmanieren waarop een ETF zijn index nabootst (de replicatie).

Bij een fysieke ETF koopt het fonds daadwerkelijk de aandelen uit de index, of een representatieve steekproef daarvan. Wat je ziet in de index, zit ook echt in het fonds.

Bij een synthetische ETF wordt het rendement van de index nagebootst via een afspraak (een swap) met een tegenpartij, vaak een bank. Het fonds bezit dan niet per se de onderliggende aandelen zelf. Dit kan technische voordelen hebben, maar voegt tegenpartijrisico toe: als de tegenpartij in gebreke blijft, ontstaat er een risico, al zijn er binnen de Europese regels waarborgen om dat te beperken. Veel particuliere beleggers kiezen om die reden voor fysieke ETF's, maar dat is een persoonlijke afweging.

Voor- en nadelen op een rij

Voordelen

• Spreiding over veel bedrijven in één transactie.
• Doorgaans lage doorlopende kosten, uitgedrukt in de TER.
• Verhandelbaar gedurende de hele handelsdag.
• Transparant: je kunt meestal precies zien welke posities erin zitten.

Nadelen en aandachtspunten

• Een thematische ETF (zoals een AI-ETF) kan alsnog sterk geconcentreerd zijn in een paar grote namen. Zie Spreiding en risico bij beleggen in AI.
• Je volgt de index, inclusief de dalingen; een ETF beschermt niet tegen marktbrede verliezen.
• Bij synthetische ETF's speelt tegenpartijrisico.
• Valutaschommelingen kunnen meespelen als de onderliggende aandelen in een andere munt noteren.

Veelgestelde vragen

Is een ETF hetzelfde als een indexfonds?

Vaak wel qua doel: beide volgen een index. Het verschil zit in de verhandelbaarheid. Een ETF noteert op de beurs en handel je doorlopend; een klassiek indexfonds koop je meestal één keer per dag tegen de dagkoers.

Krijg ik dividend van een ETF?

Dat hangt af van het type. Een distribuerende ETF keert dividend uit, een accumulerende herbelegt het automatisch. Het verschil leggen we uit in Accumulerend of distribuerend.

Waaraan herken ik een ETF die onder Europese regels valt?

Veel in Europa aangeboden ETF's dragen het UCITS-keurmerk. Wat dat inhoudt, lees je in Wat is een UCITS-ETF?.

Beleggen kent risico's; je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Dit artikel is informatief en geen persoonlijk beleggingsadvies. Doe altijd je eigen onderzoek.